¿Cómo conoció al hombre de Surinam? Het is an vraag die zelden hardop wordt gesteld. Parbode vroeg drie mannen naar hun welzijn, y kreeg eerlijk antwoord. Texto: Xaviera Marica Ajay D., nacida en 1980, es vader, socia y hoofd van een gezin met zeven kinderen. De oudste is vijftien jaar y de jongste drie. Zijn vrouw werkt an toe, pero Ajay es el ganador de la prole. Met extra baantjes probeert hij zijn gezin te onderhouden, naast zijn baan bij de overheid. “Ik kan het niet verdragen dat mijn kinderen zonder eten zitten, omdat ik dat zelf heb meegemaakt”, zegt hij. Ajay wenst voor dit gesprek zijn volledige naam niet te gebruiken y ook niet te vertellen waar hij werkt. “Ik ben opgegroeid als oudste in een gezin van vier kinderen”, vervolgt hij. Ajay es opgevoed volgens denkwijze tradicional y rolverdeling tussen man en vrouw, mede beïnvloed door de familie van zijn vader. “Mijn vader, el militar era, había tenido un problema con la bebida. Dat had nadelige gevolgen voor zijn werkte. Mijn moeder werkte bij de overheid en probeerde het huishouden draaiende te houden door financieel aan te vullen waar nodig”. Uiteindelijk comenzó el vader bus te rijden de Ajay, pero bebió bleef een problem y Ajay groeide in armoede y gebrek op. Gelukkig era er steun vanuit de familie van zijn moeder. Ondanks de tegenslagen rondde hij zijn rechtenstudie af, mede door eigen inzet en bijbaantjes. Hij hielp thuis met de financiële tekorten door na schooltijd te werken. “Pas op de universiteit begon ik een beetje vrij te leven”. Geen tijd om te denken Ajay werkt voor de overheid, maar heeft sinds 2012 geen benoeming gehad, ondanks bijna achttien dienstjaren. Hij heeft onzekere tijden gekend met betrekking tot zijn loopbaan, “voornamelijk beïnvloed door de politiek”, zegt hij. “Lo primero que veremos en Surinam es el favoritismo”. Onzekerheid over werk e inkomen staan centraal in zijn hoofd. “Ik heb zoveel teleurstellingen meegemaakt dat ik geen tijd meer had om te denken.” In zijn vrije tijd werkt hij als ober om de kosten te dekken, omdat zijn inkomen van de overheid niet voldoende is voor vaste lasten, hipotheek y voeding. En 2010, estuvo en cuidados intensivos en un período de estrés. “Ik heb zware momenten gekend waarin de emoties mij te veel werden”. Bij piekeren over financiën ervaart hij soms nog steeds lichamelijke klachten, zoals pijn op de borst. Ondanks medische beperkingen lukt het hem niet om zwaar werk te vermijden, omdat zijn bijbaan noodzakelijk is. ‘Men begrijpt het niet, dus daarom praat ik met niemand meer’ Na zijn ziekte heeft hij steun gevonden in religie. “Ik heb Jezus Christus aangenomen”, vertelt hij. Hij heeft weleens geprobeerd zijn situatie te delen, maar negatieve reacciones zorgen ervoor dat hij zich terugtrekt. “Soms praat ik over mijn klachten, maar ik krijg reacciona zoals ‘alweer heb je pijnen’, waardoor ik mij niet begrepen voel en mijn klachten voor mezelf houd. Men begrijpt het niet, dus daarom praat ik met niemand meer”, dijo Ajay. Hij helpt graag anderen, maar merkt dat daar soms misbruik van wordt gemaakt. Voor vrienden heeft hij weinig tijd; werk en gezin staan op de eerste plaats. “Ik zou wel een keertje stoer willen doen”, zegt hij, doelend op een zorgeloos leven. “Ik wil graag genieten van het leven met mijn vrouw en kinderen, zonder financiële zorgen en constante werkdruk”. Maar die zit luxe er vooralsnog niet in. En el modo de supervivencia, Winston Isselt tiene una mujer y tres jóvenes niños. Hij es werkzaam bij de Belastingdienst. In zijn vrije tijd tuiniert hij; ook danst hij en vertolkt rollen in film y reclame. “Ik ben gewoon een mens met gevoelens. Ik word ook verdrietig en boos”, vertelt hij wanneer we vragen hoe het het het gaat. Isselt heeft nog zeven broers en zussen. Hij es de oudste van zijn moeders kant. Zijn vader es vier jaar geleden overleden, zijn moeder left nog. Hij is niet met zijn vader opgegroeid y noemt zichzelf een ‘mama’s boy’. “Tuve un gran contacto con Mijn Vader”. ‘Vaderlijke liefde, of hoe ze dat noemen, es eigenlijk ook nodig’ Winston Isselt. Colección Isselt. Hij beschrijft de algemene verwachtingen van de Samenleving van de man – als zijnde de kostwinner en beschermer van het gezin – als ‘terecht’. Esto es para ellos también la definición de ‘man-zijn’. “Er wordt veel van mij verwacht”, vertelt hij. “Ik moet de providencia en beschermer zijn, bikkel en hard zijn.” Deze rollen y de inhoud daarvan ontdekte hij in zijn twintiger jaren. Doordat hij alleen door zijn moeder is opgevoed, miste hij het vaderlijke rolmodel. “Vaderlijke liefde, of hoe ze dat noemen, is eigenlijk ook nodig”, zegt hij. Van zijn vrienden, tv en YouTube leerde hij dat de vrouw er is om je te koesteren en lief te hebben. “De vader wijst je hoe je je moet gedragen in de weld”. Zo vormde hij het ideae voor zichzelf hoe het moet als man, ook intuïtief. Isselt ervaart de rol van een man als zwaar, maar zegt er niets aan te kunnen veranderen. “Dit is hoe het is. Het moet zo zijn voor een man. Elke overtaining maakt je mannelijker”, beweert hij. De meeste overwinneren ervaart Isselt in het hosselen en struggelen om zijn kinderen op de eerste plaats te zetten en financieel rond te komen. “Met mijn vaste baan zijn de verwachtingen als hoofd van het gezin en kostwinner financieel niet haalbaar, want het is overleven. De kosten zijn de laatste tijd consistente omhooggegaan.” Zijn vrouw werkt ok en samen proberen ze rond te komen voor het welzijn van hun kinderen. Isselt kan zich niet herinneren dat iets moeilijk is geweest of dat hij het bijna niet heeft gehaald. “Het moet lukken, vooral met de economische situatie in Surinam.” Isselt bespreekt niet graag zijn situatie. Hij voelde zich in het verleden ‘ge-engañado’ om over zijn gevoelens te praten door een ex-pareja. Zijn uitspraken werden in ruzies tegen hem gebruikt. De laatste jaren leerde hij zichzelf aan: “Als je ergens mee zit, los het op in je hoofd. Zorg ervoor dat je gezin beschermd blijft en blijf erbovenop”. Hij wil niet meer praten over zijn gevoelens, omdat hij denkt that hem minder aantrekkelijk maakt als man. “Om man te zijn moet je soms wreed zijn, niet openlijk praten over gevoelens of emoties ton. Que así sea”. Mannen onderling praten soms, maar niet al te openlijk of troostend, meer op een grappende manier als opkikkertje, vervolgt hij. “Soms delen we ervaringen met elkaar of vergelijken situaties. Maar over bepaalde dingen, zoals het vrij bespreken van gevoelens en problemen, kun je niet openlijk praten.” Zijn vrouw wil hij niet belasten. “Zij heeft ook haar eigen zorgen.” Volgens Isselt es el hombre de Surinam en modo de supervivencia. Hij zou wel graag willen dat zaken anders zijn. “Maar voor nu moeten wet op deze manier doen”. Hij heeft weleens hoofdpijn gehad vanwege de financiële stress. Om met de druk om te gaan, gaat hij gras maaien of iets leuks doen, zoals dansen. “Dan vergeet ik de problemen even, y daarna kom ik vaak op ideeën om het op te lossen of stappen te ondernemen. Het is mijn manier van coping.” Hij kent ook mannen die het niet meer zagen zitten y er niet uit zijn gekomen. “Acepte que leven zo kan zijn, en begrijp waarom een vrouw is zoals ze is. Wij mannen moeten daarmee leren omgaan”, is zijn boodschap naar de man toe. “Si begrijpen waar dingen vandaan komen y onderzoeken waarom dingen zijn zoals ze zijn, voorkomen wet maken van verkeerde keuzes”. Begrip van zaken es dus heel belangrijk, stelt hij. “Leer jezelf kennen als man, y ken je grenzen”. Mannen onder elkaar En diciembre de 2025, Rafanelly Deekman inició el podcast ‘MenTaal’, donde conoció a Enver Panka, un bekende artiest e influencer. ‘Men’ staat voor meerdere mannen, ‘Taal’ es kort voor mannentaal y ‘mentaal’ está en el podcast allemaal om draait. De eerste aflevering werd entusiasta onthaald. “Boven verwachting”, dice Deekman, die in het dagelijkse leven werkzaam is bij het Korps Brandweer Surinam. Aquí hay muchas reacciones y comentarios en el podcast. Zodra de financierale uitdagingen zijn overwonnen, verwacht Deekman tweewekelijks een aflevering te kunnen doen. In elke aflevering worden dingen die mannen bezighouden bespreekbaar gemaakt y de problemen waarmee zij kampen naar voren gebracht. Het zoeken naar professional ayuda wil hij stimuleren en el podcast moedigt hij mannen aan om er gebruik van te maken. La palabra “tabú” no se utilizará más. “El podcast está bien para la audiencia om te weten water er omgaat in haar partner of broer(s)”. Tot nu toe heeft hij met een aantal mannen gesproken y heeft gemerkt dat de problemen van de één vaak overeenkomen met die van een ander. Vaak zijn het problemen in de related sfeer of the zoeken naar eigen identiteit. Zij die het moeilijk hebben, hebben volgens Deekman vaak een verslavingsprobleem; dat kan een manier zijn om met stress om te gaan, zoals porno, gokken of bebió. “Het is een uitdagende tijd voor de Surinaamse man. We staan er niet bij stil hoeveel mannen hetzelfde meemaken”. Hij merkt op dat veel mannen ook antwoorden zoeken in religie. Rafanelly Deekman. Colección Deekman. “El hombre gemiddelde se encontró con el estrés financiero, quiere que un hombre proporcione, pero se reunió con el geëmancipeerde vrouw verandert die dynamiek”. Volgens Deekman hebben mannen een drang om zichzelf te bewijzen. “Die komt ook van binnenuit. Je wilt je man voelen en zo groeien we op.” Hij ervaart het zelf in het huishouden. Hoewel hij kan schoonmaken, kleren wassen y dingen doen die als ‘vrouwelijk werk’ worden gezien, wil hij zich toch man voelen en de eerste plaats de rol van provide in het gezin vervullen. ‘Mannen hebben vaak behoefte aan ontladen via intimiteit’ In een relatie is gelijkwaardigheid essentieel, vervolgt hij. “We onderschatten hoeveel mentale druk het wegneemt om een buffer te hebben.” Deekman es él mismo y niet eens met de uitspraak ‘geld is niet alles’. “Want als je het niet hebt, merk je het direct. De financiële druk is niet te onderschatten. Geld is belangrijk en de rol van kostwinner Levert de grootste druk op. Ook zaken zoals vervoersproblemen, ziekte met de daarbij behorende medische kosten en verzekeringen zorgen voor extra druk.” Naast zijn baan como brandweerman werkt Deekman zelf ok nog op twee andere plekken. Hij wil niet vertellen waar. Mannen hebben vaak behoefte aan ontladen via intimiteit, and in stress modus is er minder connectie. Daardoor ontstaat Emotionele y fysieke afstand, die vaak comenzó bij geldproblemen, dijo Deekman. Hij ziet communicatie als esencial, y dan met name het durven voeren van moeilijke gesprekken. Maar praten conoció a een vrouw gebeurt niet snel, erkent Deekman. “Zelfs naar een andere man toe kan een drempel zijn. Goede vrienden voelen elkaar zonder woorden aan, en wanneer er dan naar gevraagd wordt, kunnen ze aangeven water er speelt. Alleen dan praat men erover”, aldus Deekman. Hij stelt dat mannen de drempel over kunnen komen als mentale gezondheid al op school in the curriculum wordt opgenomen. “Maak het normalal om te praten. Niet pas als er problemen zijn, maar preventief, bijvoorbeeld verplichte gesprekken met een decaan. Je will later geen gebroken mannen in je bedrijf hebben, dus vang ons op en maak ruimte voor gesprekken. Ga ervan uit dat iedereen behoefte Heeft aan een gesprek”, dijo Deekman. Wees menselijk Psycholoog Eva Stroo van Mind Matters Foundation Surinam, una ONG que está entre otras iniciativas para la prevención del suicidio, herkent de verhalen van Isselt, Deekman y Ajay. “Mannen voelen een grote druk vanuit de Samenleving over water er van hen verwacht wordt, namelijk om te providen, wat in deze tijd lastig kan zijn.” Stroo vertelt that het uiten van deze druk niet makkelijk gebeurt, omdat mannen minder praten dan vrouwen. Zaken worden bij mannen vaker geïnternaliseerd y dat kan oplopen. “Internaliseren van emoties is het naar binnen richten van gevoelens, stress y spanning. De verwachting vanuit de Samenleving is dat mannen niet mogen huilen, praten of zich kwetsbaar mogen opstellen. Dat kan leiden tot verergering van lichamelijke klachten en mentale problemen, met uiteindelijk gevoelens die kunnen leiden tot suïcide”. Wereldwijd plegen meer mannen dan vrouwen suïcide, y ese geldt ok voor Surinam. In ons land doen vrouwen meer zelfmoordpogingen, maar de man is rigoureuzer, dus vaker met de dood als gevolg. Según la OPS, Surinam se encuentra en 2021 entre los países con mayor número de suicidios en las Américas (por cada 100.000 habitantes, rojo). “Dat geeft al aan dat het niet zo goed gaat”, dice Stroo. Eva Stróo. Colección Stroo. Mannen stappen niet vaak naar een hulpverlener om te praten over hun mentale gezondheid, merkt zij op. Het kleine groepje dat wel hulp zoekt, praat over de verwachtingen van gezinsleden, familie y mensen om heen. Die verwachtingen Gaan vaak over relaties, maar ook in het algemeen en op cultureel y tradicional gebied. “Over het algemeen wordt van de man verwacht de proveedor te zijn, y dat hij de financiële zorg draagt voor het hele gezin. Binnen bepaalde bevolkingsgroepen wordt verwacht dat de man trouwt met een vrouw van dezelfde bevolkinsgroep, y dat de man ook moet voldoen aan het plaatje van hoe een gezin eruit moet zien, het tradionele plaatje van de rollverdeling tussen man en vrouw.” Stroo hopt dat door meer aandacht te besteden aan mental health, mannen zich oké voelen om erover te praten. De drempel om naar een hulpverlener of keyperson met a base in psychologische eerste hulp te gaan, kan worden verlaagd door praatgroepen en rolmodellen die mannen stimuleren om erover te praten. “Hiervoor hoef je geen psycholoog of psychiater te zijn, maar gewoon menselijk naar elkaar toe”. Stroo Advisoryert om meer bewustwording te creëren voor mentale gezondheid y meer betrokkenheid van de gehele Samenleving: “La concientización sobre todos los usos, en las redes sociales, bedrijven y mannengroepen, es hierbij belangrijk”. Vistas de publicaciones: 1




